Pektorały i pierścienie. 26 maja 2013 / No Comments. Krzyże pektoralne dzieli się na dwa rodzaje – zwykły i pontyfikalny. Pierwszy, prosty i bez ozdobnych kamieni, mógł zawierać relikwie świętych, a noszony był na złotym łańcuchu. Przysługiwał wszystkim biskupom, opatom oraz kardynałom, także tym bez sakry. Czy wiemy, co to jest pektorał? Otóż jest to ozdobny krzyż noszony na piersi biskupa. Kiedyś w krzyżu tym znajdowały się relikwie – zwyczaj zaczerpnięty ze Wschodu, gdzie duchowieństwo nosiło relikwiarze. W czasie sprawowania Eucharystii winien być pod ornatem. Współcześnie w pektorale nie znajdują się relikwie świętych. Ozdobne nakrycie głowy biskupa, noszone w czasie liturgii. Nawiązuje do nakrycia głowy arcykapłanów Starego Testamentu. Może być również używana przez infułatów i wtedy nazywana jest infułą. Pektorał (krzyż pektoralny) Ozdobny krzyż noszony przez biskupów na stroju duchownym i w czasie sprawowanej liturgii. Vay Tiền Nhanh Ggads. Krzyż „nie może być sprowadzony do przedmiotu noszonego z powodu przesądów albo jako ozdobny naszyjnik” – powiedział papież Franciszek podczas spotkania z wiernymi w niedzielę na modlitwie Anioł Pański w Watykanie. Pozdrowił obecnych tam Polaków. Zwracając się do wiernych zebranych na placu Świętego Piotra Franciszek mówił, że „krzyż jest świętym znakiem miłości Boga, znakiem ofiary Jezusa”. „Zróbmy tak, aby krzyż zawieszony na ścianie w domu albo ten mały, jaki nosimy na szyi, był znakiem naszego pragnienia przyłączenia się do Chrystusa w służbie z miłością na rzecz braci, zwłaszcza najmniejszych i najsłabszych”- wezwał papież. „Jeśli chcemy być uczniami Jezusa, to jesteśmy wezwani do naśladowania go poświęcając bezwarunkowo nasze życie w imię miłości Boga i bliźniego” – dodał. Franciszek przypomniał, że 1 września Kościół katolicki z innymi kościołami chrześcijańskimi obchodzi Światowy Dzień Modlitw o Ochronę Stworzenia. Odnotował, że w związku z nimi odbywają się różne inicjatywy na świecie, między innymi w Port-Louis na Mauritiusie, gdzie niedawno – jak mówił – doszło do katastrofy ekologicznej. Z tankowca wyciekło tam około tysiąca ton ropy naftowej. Franciszek zaapelował o położenie kresu napięciom na Morzu Śródziemnym. „Śledzę z zaniepokojeniem napięcia we wschodnim rejonie Morza Śródziemnego, które zwiększyły się z powodu różnych ognisk niestabilności. Kieruję apel o konstruktywny dialog i poszanowanie międzynarodowej praworządności, by rozwiązać konflikty, zagrażające pokojowi narodów w tym regionie”- powiedział. Trwa tam spór między Turcją a Grecją o prawo do eksploatacji surowców na Morzu Śródziemnym. Papież zauważył, że na plac Świętego Piotra przybyli pielgrzymi z różnych krajów, w tym z Polski. „Widzę polskie flagi, pozdrawiam Polaków”- dodał. W środę 2 września po raz pierwszy od prawie pół roku odbędzie się audiencja generalna papieża z udziałem wiernych. Jej miejscem będzie wewnętrzny dziedziniec Świętego Damazego przed Pałacem Apostolskim. Od marca Franciszek wygłaszał transmitowaną przez watykańskie media katechezę i kierował pozdrowienia z papieskiej biblioteki. Z Rzymu Sylwia Wysocka(PAP) 1. SZATY I STROJE LITURGICZNE Alba – Biała, długa, najczęściej płócienna spodnia szata liturgiczna. Biret – Nakrycie głowy katolickich duchownych w kształcie czterokątnej, sztywnej czapeczki z trzema lub czterema rogami i pomponem. Cingulum (pasek) – (pasek, sznur) cingulum przepasuje się albę. Zwykle białe, choć może być w kolorze dnia. Dalmatyka – wierzchnia, ozdobna szata liturgiczna diakona podobna do ornatu, ale posiadająca rozcięte rękawy. Dystynktorium – wzorowany na krzyżu biskupim ozdobny, metalowy emblemat w kształcie krzyża lub medalionu używany przez kanoników do uroczystego lub chórowego stroju. Habit – ubiór noszony przez zakonników i zakonnice chrześcijańskie. Humerał – płócienna szata liturgiczna w kształcie prostokątnej chusty zaopatrzonej w sznurki, nakładana na ramiona pod albę. Infuła – (mitra) liturgiczne nakrycie głowy biskupa (opata). Składa się z dwu sztywnych tarcz z przedniej i tylniej strony oraz z dwu zwisających z tyłu wstęg. Kapa – wierzchnia, ozdobna szata liturgiczna w kształcie półkolistego płaszcza zapinanego na piersiach klamrą. Używana przy procesjach, sprawowaniu sakramentów i sakramentaliów z wyjątkiem Mszy św. Komża – sięgająca najdalej do kolan, niekiedy ozdobiona, biała, płócienna szata używana podczas wykonywania czynności liturgicznych. Mitra – (infuła) liturgiczne nakrycie głowy biskupa (opata). Składa się z dwu sztywnych tarcz z przedniej i tylniej strony oraz z dwu zwisających z tyłu wstęg. Mucet – pelerynka sięgająca do łokci, z przodu najczęściej zapinana na guziczki, będąca oznaką władzy, noszona przez papieża, kardynałów, biskupów a także duchownych, którzy otrzymali taki przywilej (kanonicy niektórych kapituł). Ornat – wierzchnia, ozdobna szata liturgiczna używana przez kapłana, zasadniczo do sprawowania Mszy Św. Paliusz – biała, wełniana taśma ozdobiona sześcioma krzyżykami z czarnego materiału, mającą formę naszyjnika o dwu zakończeniach. Noszą go: papież, patriarchowie, prymasi i metropolici. Pastorał – (baculus), element stroju liturgicznego, długa, ozdobna laska, będąca oznaką władzy pasterskiej. Biskupi i opaci używają pastorału zakończonego spiralą, papież zaś, zwieńczonego krzyżem. Pektorał – ozdobny krzyż noszony na piersiach przez biskupów. Piuska – okrągła, niewielka czapeczka, dla papieża w kolorze białym, kardynałów purpurowym, biskupów fioletowym i opatów w kolorze habitu. Pontyfikalia – oznaki godności biskupiej, noszone podczas uroczystych liturgii: mitra, pastorał, piuska, pektorał oraz pierścień. Rokieta – rodzaj komży o wąskich rękawach, podbitej najczęściej fioletową tkaniną, noszonej przez prałatów i kanoników jako strój chórowy lub na uroczystościach. Stuła – element stroju liturgicznego w kształcie szarfy używany przez duchownych jako znak władzy kapłańskiej. Sutanna – strój duchownych; długa, sięgająca do kostek suknia z niskim, stojącym kołnierzykiem, zapinana z przodu na rząd małych guzików. Kapłani noszą sutanny czarne, biskupi fioletowe, kardynałowi purpurowe. Nadto niektórzy kapłani (kanonicy, prałaci) mają przywilej noszenia sutanny fioletowej, bądź z fioletowymi dodatkami (pas, mucet). Szkaplerz – szeroki pas materiału z przodu i z tyłu, zakładany na habit, oznaka czci dla Matki Bożej. Może też występować w postaci skórzanego medalika szkaplerznego noszonego również przez świeckich pod ubraniem. Welon – chusta do zasłaniania; wyraz czci, przede wszystkim jako welon naramienny używany przez błogosławiącego monstrancją. 2. NACZYNIA I SPRZĘT LITURGICZNY Ampułki – szklane, rzadziej metalowe, małe naczynka na wodę i wino potrzebne do sprawowania Mszy św. Baldachim – ozdobna tkanina rozpięta na czterech drążkach lub daszek nad godnymi czci miejscami (ołtarz), osobami (tron biskupi), a przede wszystkim niesiony podczas procesji nad kapłanem niosącym Najświętszy Sakrament. Bursa – ozdobna, sztywna torebka z tkaniny, w której kapłan nosi Najświętszy Sakrament, np. do chorych. Chrzcielnica – zbiornik na wodę chrzcielną umieszczony w świątyni, w prezbiterium lub oddzielnej kaplicy, służący do udzielania chrztu. Dzwonki – dzwonki służące do informowania wiernych podczas sprawowania liturgii, kiedy mają usiąść lub powstać, np.: na Przeistoczenie. Gong – sprzęt składający się z dźwięczącej przy uderzeniu tarczy lub kilku tarcz oraz pałeczki. Używany jest głównie podczas Przeistoczenia. Kadzielnica – (trybularz) metalowe naczynie umocowane na łańcuszkach, zamykane perforowaną pokrywką, w którym spala się kadzidło. Kielich – naczynie liturgiczne wykonane ze szlachetnych metali, często bogato zdobione, używane podczas Mszy św. do konsekracji wina. Składa się z czary (wewnątrz pozłacanej lub posrebrzanej) stopki i łączącego je trzonu. Kociołek – naczynie z uchwytem na wodę święconą używaną do poświęceń i aspersji. Wraz z kociołkiem używa się kropidła. Koładka – (grzechotka) drewniany przyrząd składający się z młoteczka, podstawki i rączki, używany zamiast dzwonków i gongu od Wielkiego Czwartku do Wigilii Paschalnej. Korporał – kwadratowy kawałek lnianego, białego płótna, składany na dziewięć części, na którym stawia się naczynia z Najświętszymi Postaciami, w celu uchronienia przed upadkiem świętych partykuł. Kredencja – stolik znajdujący się zwykle w prezbiterium, na którym umieszcza się naczynia używane podczas Mszy św. (kielich, ampułki), oraz na którym można dokonywać puryfikacji. Kustodia – niewielkie, najczęściej przeszklone naczynie, w którym przechowywana jest Hostia przeznaczona do wystawienia w monstrancji. Lawaterz – naczynie z wodą służące do dokonywania rytualnych obmyć. Łódka – (navicula) naczynie na kadzidło, nazwane tak z powodu swojego kształtu, zaopatrzone w łyżeczkę do nasypywania kadzidła do trybularza. Melchizedek – rozwierany uchwyt w kształcie księżyca do przytrzymywania Hostii w kustodii i monstrancji. Monstrancja – ozdobne, drogocenne naczynie liturgiczne, w którym wystawia się Najświętszy Sakrament do publicznej adoracji lub na procesję eucharystyczną. Palka – kwadratowy, usztywniany kawałek płótna, służący do nakrycia kielicha mszalnego w celu uchronienia Najświętszej Krwi przed zabrudzeniem. Patena – naczynie na hostię w kształcie niewielkiego talerzyka lub głębszego naczynia. Wykonane jest ze szlachetnego metalu, często ozdobione. Pulpit – drewniana, metalowa lub plastikowa podstawka do mszału stawiana na ołtarzu. Puryfikaterz – mały, biały, złożony na trzy części prostokątny kawałek płótna lnianego bądź konopnego, służący do puryfikacji, czyli do wycierania naczyń liturgicznych i palców celebransa. Puszka – zdobione naczynie w kształcie kielicha zaopatrzonego w przykrywkę, służące do przechowywania Najświętszego Sakramentu i rozdzielania Go wiernym. Sygnaturka – dzwonek wejściowy, umieszczony zazwyczaj przy wyjściu z zakrystii do prezbiterium używany do informowania zgromadzonych wiernych, że rozpoczyna się procesja do ołtarza, a wraz z nią liturgia. Trybularz – (kadzielnica) metalowe naczynie umocowane na łańcuszkach, zamykane perforowaną przykrywką, w którym spala się kadzidło. Vasculum – małe naczyńko zaopatrzone w przykrywkę, stojące obok tabernakulum, a służące do obmycia z partykuł rąk kapłana. 3. KSIĘGI LITURGICZNE Agenda – zbiór przepisów i formuł modlitw dotyczących sprawowania sakramentów i sakramentaliów. Benedykcjonał – księga liturgiczna zawierająca teksty błogosławieństw i poświęceń osób, rzeczy i miejsc. Brewiarz – (Liturgia godzin) księga zawierająca teksty modlitw na różne pory dnia, do odmawiania których zobowiązani są duchowni. Ceremoniał – księga zawierająca przepisy i formy uroczystego sprawowania liturgii. Ewangeliarz – ozdobna księga liturgiczna zawierająca tekst Ewangelii używana podczas uroczystych celebracji liturgicznych. Kancjonał – śpiewnik zaopatrzony w zapis nutowy zawierający teksty śpiewów wykonywanych w czasie nabożeństw i czynności liturgicznych. Lekcjonarz – księga zawierająca tzw. lekcje, czyli fragmenty ze Starego i Nowego Testamentu czytane lub śpiewane, przewidziane na wszystkie dni roku liturgicznego. Mszał – księga liturgiczna zawierająca wszystkie teksty zmienne i stałe oraz przepisy potrzebne do odprawiania Mszy św. Pontyfikał – księga liturgiczna zawierająca modlitwy i sposób sprawowania sakramentów, poświęceń i błogosławieństw oraz innych czynności liturgicznych przez biskupa. Psałterz – część księgi Liturgii godzin zawierająca psalmy, podzielona na różne dni i pory dnia, w układzie czterotygodniowym. Rytuał – księga liturgiczna zawierająca teksty i wskazówki, jak kapłan powinien sprawować poszczególne sakramenty i sakramentalia, jakie winien odmawiać modlitwy podczas procesji i błogosławieństw. fot. kolaż Krzyż od kilku lat stał się modnym dodatkiem: kolczyki, bransoletki, pierścionki czy wisiorki już nikogo nie dziwią. Papież Franciszek zwrócił jednak uwagę, że trzeba spojrzeć na krzyż inaczej - na pewno nie jak na ozdobę. Papież Franciszek pozwolił karmić piersią w Kaplicy Sykstyńskiej Krzyż zdaniem papieża Franciszka to nawet nie symbol przynależności religijnej, a ważny znak dla katolika: znak Boga, który stał się grzechem dla naszego zbawienia - powiedział papież podczas kwietniowej porannej Eucharystii w Domu Świętej Marty. Nawiązał do Ewangelii Jana, w której mowa jest, że Pan Jezus trzykrotnie przestrzegł faryzeuszów: "pomrzecie w grzechach swoich", nawiązał do ludzkiej niecierpliwości i braku wytrwałości - wielu katolików porzuca krzyż dla innego symbolu - węża. Ta symbolika jest ważna: wąż jest "symbolem diabła, ojca grzechu, który spowodował grzechy ludzkości". Natomiast Pan Jezus zapowiada: "Kiedy zostanę wywyższony, wszyscy przyjdą do mnie" - To jest tajemnica krzyża - powiedział papież. Czym jest dla nas krzyż? - Zbawienie pochodzi jedynie z krzyża, ale z tego krzyża, na którym wisi Bóg, który stał się ciałem. Nie ma zbawienia w ideach, nie ma zbawienia w dobrej woli, w chęci bycia dobrymi ... Nie. Jedyne zbawienie jest w Chrystusie ukrzyżowanym - mówi Ojciec Święty. Ale czym jest dla nas krzyż? - Jest znakiem, jest symbolem chrześcijan. I czynimy znak krzyża, choć nie zawsze czynimy go dobrze, bo nie mamy tej wiary w krzyż. Zdarza się, że dla niektórych osób jest on oznaką przynależności: "Noszę krzyż, aby pokazać, że jestem chrześcijaninem". To dobrze, ale nie ma to być tylko przynależność, jak gdyby do drużyny, jakiegoś zespołu. Chodzi o pamięć o Tym, który dla nas stał się grzechem" - powiedział Franciszek. Wspomniał, że są i tacy, którzy noszą krzyż jako ozdobę. Franciszek zachęcił do refleksji nad tym, jak nosimy krzyż - czy jestem świadom, co czynię, gdy wykonuję znak krzyża? Jak noszę krzyż? Czy jako pamiątkę czy jak klejnot, z wielu kamieni szlachetnych, złota...? Papież Franciszek: "Kobieta nie jest od mycia naczyń i roboty. Kobieta jest po to, aby wnosiła harmonię" - Niech każdy z nas spojrzy dziś na krzyż, spojrzy na tego Boga, który stał się grzechem, abyśmy nie umarli w naszych grzechów, i odpowie na te pytania, jakie dziś wam podsunąłem" - zakończył papież swoją homilię i zachęcił do przedwielkanocnej refleksji.

ozdobny krzyż noszony przez papieża